Τι είναι οι Κιρσοί;

Ως κιρσοί νοούνται τα τμήματα φλεβών, στα οποία δεν κυκλοφορεί καλά το φλεβικό αίμα, δηλαδή το αίμα που ταξιδεύει μονόδρομα από τα κάτω άκρα προς την καρδιά. Επισήμως ορίζονται ως «οι διατεταμένες φλέβες των κάτω άκρων που έχουν οφιοειδή πορεία». Συχνά αναφέρονται ως «φλεβίτης» ή «φλεβίτιδα», οι χαρακτηρισμοί αυτοί όμως δεν αποτελούν επίσημους ιατρικούς όρους.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα συχνή πάθηση, καθώς υπολογίζεται ότι εμφανίζεται περίπου στο 25% του πληθυσμού. Το ποσοστό και η βαρύτητα της ασθένειας αυξάνεται θεαματικά με την πάροδο της ηλικίας.

Αυτό που πρέπει να επισημανθεί σχετικά με τους κιρσούς, είναι ότι δεν αποτελεί απλώς αισθητικό πρόβλημα. Στην πορεία της πάθησης, προκαλείται πόνος και δυσκολία στην καθημερινότητα. Παράλληλα,  πρέπει να τονίσουμε ότι 1 στις 20 περιπτώσεις, καταλήγει σε φλεβικά έλκη καταστρέφοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Κιρσοί

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης των κιρσών;

Η πρωταρχική αιτία δημιουργίας των κιρσών στα πόδια είναι συνήθως μια «δομική αδυναμία» του φλεβικού τοιχώματος, γι’ αυτό και η κληρονομικότητα παίζει μεγάλο ρόλο στη δημιουργία τους (πρωτογενείς κιρσοί). Το αν θα εκδηλωθούν και σε τι βαθμό εξαρτάται από τους παράγοντες κινδύνου που θα δούμε αμέσως παρακάτω.

Υπάρχει επίσης περίπτωση η αιτία δημιουργίας των κιρσών να είναι μια παλιά εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (δευτερογενείς κιρσοί). Επιβαρυντικοί παράγοντες για την εμφάνιση κιρσών είναι η εγκυμοσύνη, η πάροδος της ηλικίας, η πολύωρη ορθοστασία.

Ποια είναι οι επιβαρυντικοί παράγοντες εμφάνισης των κιρσών;

Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση των κιρσών είναι:

  • Φύλο: Οι κιρσοί εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες, έναντι των αντρών.
  • Ηλικία: Με την πάροδο της ηλικίας, αυξάνεται και ο κίνδυνος για την εμφάνιση των κιρσών.
  • Εγκυμοσύνη: Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης παράγονται ειδικές ορμόνες που έχουν ως αποτέλεσμα να διατείνεται το τοίχωμα των φλεβών. Σε συνδυασμό με τον αυξημένο όγκο αίματος είναι πιο εύκολο οι φλέβες να γίνουν ορατές και να προεξέχουν από την επιφάνεια του δέρματος.
  • Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (Δευτερογενείς κιρσοί).
  • Παρατεταμένη Ορθοστασία.

Ποια είναι τα συμπτώματα των κιρσών;

Το πρώτο σύμπτωμα που παρατηρούν οι ασθενείς είναι η αντιαισθητική εμφάνιση. Ιδιαίτερα συνηθισμένο και αρκετά χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι το αίσθημα βάρους ή και πόνου στα πόδια που εντοπίζεται κυρίως στις γάμπες. Το αίσθημα αυτό επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και μετά από παρατεταμένη ορθοστασία ή καθιστική θέση. Συνήθως συνοδεύεται από πρήξιμο στις γάμπες και γύρω από τους αστραγάλους. Συχνά επίσης συμπτώματα είναι το αίσθημα καύσους (καψίματα), αίσθημα νυγμών (αίσθημα τσιμπημάτων –τρυπημάτων από καρφίτσα) ή και φαγούρας στα πόδια, η εύκολη κόπωση και οι κράμπες. Όλα τα συμπτώματα επιδεινώνονται με τη ζέστη γι’ αυτό και παρουσιάζουν έξαρση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Με την πάροδο του χρόνου αυξάνονται οι κιρσοί σε μέγεθος και σε αριθμό. Επίσης μπορεί να εμφανιστούν αλλοιώσεις στο δέρμα και το λίπος, ειδικά στην περιοχή της κνήμης που βρίσκεται πάνω από τους αστραγάλους (περιοχή της γκέτας). Η περιοχή αυτή αρχικά σκουραίνει και σκληραίνει– (λιποδερματοσκλήρυνση). Αν ο ασθενής δεν αναζητήσει θεραπεία, η βλάβη αυτή μπορεί να εξελιχθεί σε πληγή (φλεβικό έλκος). Σε άλλες περιπτώσεις το δέρμα πάνω από κάποιον κιρσό μπορεί να λεπτύνει πάρα πολύ, ώστε τελικά να «σπάσει» η φλέβα με αποτέλεσμα να έχουμε αιμορραγία (κιρσορραγία).

Τέλος, είναι εξαιρετικά σημαντικό να επισημάνουμε ότι μια ιδιαίτερα σημαντική επιπλοκή των κιρσών, είναι η θρόμβωση, η οποία μπορεί να καταστεί απειλητική για την ζωή του ασθενή.

Συνοπτικά, η τυπική συμπτωματολογία των κιρσών είναι:

  • Αντιαισθητική εμφάνιση
  • Αίσθημα βάρους
  • Πόνου στα πόδια
  • Οίδημα στις γάμπες και γύρω από τους αστραγάλους
  • Αίσθημα καύσους
  • Αίσθηση τσιμπημάτων
  • Αίσθηση φαγούρας
  • Κόπωση
  • Μυϊκές κράμπες
  • Δερματικές αλλοιώσεις

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές πως οι κιρσοί αποτελούν ασθένεια, η οποία μάλιστα εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου. Οι κιρσοί στα πόδια ΔΕΝ αποτελούν μόνο αισθητικό πρόβλημα όπως εντελώς λανθασμένα αναφέρεται από «πηγές», οι οποίες δεν έχουν καμία ουσιαστική γνώση σχετικά με τις φλεβικές παθήσεις.

Πως γίνεται η διάγνωση των κιρσών;

Το μέγεθος και ο αριθμός των κιρσών δεν αντιστοιχεί πάντα με την εκδήλωση ή με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Υπάρχουν ασθενείς με ελάχιστους κιρσούς και έντονα συμπτώματα καθώς και το αντίθετο. Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που η απλή κλινική εξέταση δεν αρκεί για τη διερεύνηση των φλεβικών παθήσεων. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή και ολοκληρωμένη εξέταση του ασθενή με κιρσούς στα κάτω άκρα είναι η διενέργεια έγχρωμου υπερηχογραφήματος διπλής αντίθεσης, γνωστό στην χώρα μας ως τρίπλεξ φλεβών.

Με το τρίπλεξ φλεβών, μπορούμε να μελετήσουμε αιμοδυναμικά τη συμπεριφορά των φλεβικών στελεχών, ενώ σαν μέθοδος είναι εντελώς ανώδυνη και χωρίς κινδύνους. Η αιμοδυναμική μελέτη του φλεβικού συστήματος των κάτω άκρων με υπερήχους είναι εξειδικευμένη εξέταση και γίνεται για να επιλεγεί η πιο κατάλληλη θεραπεία για το συγκεκριμένο ασθενή. Διαφέρει από το κλασικό τρίπλεξ κιρσών που γινόταν στο παρελθόν, γνωστό ως «χαρτογράφηση», καθώς τώρα η αιμοδυναμικη μελέτη είναι πολύ πιο λεπτομερής και πολυδιάστατη.

Πως αντιμετωπίζονται οι Κιρσοί;

Η θεραπεία των κιρσών των κάτω άκρων έχει γνωρίσει πραγματική επανάσταση από το έτος 2000 και μετά.

Η κλασική χειρουργική αντιμετώπιση που μέχρι τη δεκαετία του 1990 αποτελούσε την πρώτη και ίσως τη μόνη επιλογή, έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί.

Πολλές νέες μέθοδοι αντιμετώπισης έχουν έρθει στο προσκήνιο και παλαιότερες τεχνικές έχουν εξελιχθεί.

Κιρσοί αντιμετώπιση με laser

Στην φαρέτρα των σύγχρονων μεθόδων για την αντιμετώπιση των κιρσών, έχουμε τις:

  • Θερμικές μεθόδους: “Αδρανοποίηση” της φλέβας με θερμότητα, στις οποίες συγκαταλέγονται:
  • Laser
  • Ραδιοσυχνότητες (RF)
  • Ατμός (Steam)
  • Microwaves
  • Μη Θερμικές μεθόδους: “Αδρανοποίηση” της φλέβας με φάρμακο, στις οποίες συγκαταλέγονται:
  • Σκληροθεραπεία με υγρό ή αφρό
  • Μηχανικά υποβοηθούμενη Σκληροθεραπεία ή φαρμακομηχανική σκληροθεραπεία (Clarivein)
  • Χρήση κυανοακρυλικής κόλας (Venaseal – Sapheon): Έγχυση ειδικής  ιατρικής κόλλας, με την χρήση της οποίας επιτυγχάνεται η κόλληση των τοιχωμάτων της φλέβας, πράγμα που συνεπάγεται τον αποκλεισμό διόδου του αίματος μέσα από αυτήν.
  • Μικροφλεβεκτομές: Ελάχιστα τραυματική μέθοδος που διενεργείται υπό τοπική αναισθησία. Με μικροσκοπικές οπές της τάξης του 1 χιλιοστού, μπορούν αφαιρεθούν οι περισσότερες φλέβες.

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το αποτέλεσμα που η σύγχρονη ιατρική επιστήμη έχει κατορθώσει να διασφαλίζει στους ανθρώπους που θέλουν πίσω την ποιότητα ζωής τους. Ωστόσο, μόνο τα σύγχρονα μέσα δεν αρκούν για ένα άψογο λειτουργικό και αισθητικό αποτέλεσμα. Χρειάζεται επίσης και η κατάλληλη εξειδίκευση, γνώση και εμπειρία στην εφαρμογή όλων των μεθόδων, ώστε να επιλέγεται η καλύτερη λύση για τον κάθε ασθενή.

Ο Αθανάσιος Σιαφάκας, MD, είναι στρατιωτικός ιατρός και συγκαταλέγεται στους κορυφαίους αγγειοχειρουργούς της χώρας. Απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι είναι ο επίσημος εκπαιδευτής ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων  στην εφαρμογή σκληροθεραπειών στην Ελλάδα και την Κύπρο, για λογαριασμό του #1 παγκοσμίως φαρμάκου.

επικοινωνία